مطالعات اجتماعی پایه هشتم،درس چهارم(وظایف دولت)

دولت و شهروندان

منظور از شهروندان، اتباع یک کشوراند.همه کسانی که تابعیت دولت جمهوری اسالمی ایران را دارند، چه شهری باشند، چه روستایی و عشایر، چه در داخل کشور زندگی کنند و چه در خارج از کشور، شهروند ایران محسوب میشوند.شهروندان در رابطه با دولت، حقوق و مسئولیتهایی دارند؛ برای مثال: آنها حق دارند از خدمات دولت در زمینه های مختلف بهره مند شوند، و حق دارند آزادی بیان، اظهار نظر و انتقاد داشته باشند. در عین حال، شهروندان وظیفه دارند به قوانین و مقررات کشور احترام بگذارند و آنها را رعایت کنند، با دولت مشارکت و همکاری صمیمانه داشته باشند، مالیات خود را بپردازند و در هنگام جنگ از کشور دفاع کنند.

مهمترین وظایف دولت و رئیس جمهور

رئیس جمهور و وزرا، مسئولیتها و وظایف متعددی دارند. بر طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است شرایط و لوازم سواد و آموزش، بهداشت، شغل مناسب، رفاه، امنیت، فرهنگ و اخلاق اسالمی را در جامعه فراهم کند. دولت، همچنین وظیفه دارد تجهیزات زیربنایی و خدمات عمومی مانند ساختن راه و جاده، پل، بیمارستان، مسکن، مدرسه، سد، مخابرات، آب، برق و گاز و ... را در کشور، گسترش دهد.

اجرای قوانین و مصوبات مجلس (پس از تصویب مجلس شورای اسلامی) از وظایف مهم دولت است.رئیس جمهور علاوه بر آنکه وزیران را هدایت و بین آنها هماهنگی ایجاد میکند، وظایف و اختیارات دیگری نیز دارد؛ برای مثال، امضای قراردادهایی که بین ایران و کشورهای دیگر بسته میشود، امضای استوارنامه سفیران کشور ما و پذیرش استوارنامه سفیران سایر کشورها، اعطای نشانهای دولتی و... .

دولت و مجلس

یکی از اقدامات دولتها، تنظیم لایحه در امور مختلف است. این لوایح برای تصویب و قانونی شدن به مجلس شورای اسلامی فرستاده میشود.همچنین نماینده های مجلس بر فعالیت های دولت نظارت می کند و حق سوال کردن از رئیس جمهور و وزرا را دارند. نمایندگان ممکن است از عملکرد رئیس جمهور یا هر یک از وزیران سؤال کنند. در این صورت رئیس جمهور یا وزیری که از او سؤال شده باید در مجلس حاضر شود و به سؤال نمایندگان پاسخ دهد. گاهی نیز ممکن است مجلس، وزیری را استیضاح کند.

هزینه های دولت

دولت فعالیت های مختلفی را در زمینه آموزش، بهداشت، اوقات فراغت، حفاظت از محیط زیست، مسکن، کشاورزی، صنعت و... انجام میدهد. همچنین دولت برای اقدامات عمرانی مثل ساختن پل، جاده، فرودگاه، نیروگاه برق و... باید سرمایه گذاری کند.

فعالیت یک وزارتخانه مانند آموزش و پرورش را در نظر بگیرید. دولت برای ساختن مدرسه و اداره آن، پرداخت هزینه های آب، برق، حقوق دولت برای ساختن مدرسه و اداره و دستمزد معلمان، مدیران و حقوق کارمندان ادارات آموزش و پرورش، تهیه و تولید کتابهای درسی و نظایر آن، باید مبالغی (پول هایی) هزینه کند.

درآمد های دولت

دولت برای اداره امور کشور باید درآمد داشته باشد تا بتواند هزینه کند. به طور کلی در کشور ما درآمدهای دولت را میتوان به سه بخش تقسیم نمود:

1-درآمد حاصل از صادرات نفت

2-درآمد حاصل از مالیات

3-سایر درآمد ها

٭ بخشی از درآمدهای دولت نیز از راه «مالیات» تأمین میشود. مالیات پولی است که بر طبق قانون، افراد و مؤسسات به دولت می پردازند تا در جهت اداره امور کشور، مورد استفاده قرار بگیرد.

٭ بخش دیگری از درآمدهای دولت که در مقایسه با موارد دیگر کوچکتر است از سایر منابع، تأمین میشود. برای مثال درآمدی که دولت از بابت ارائه خدمات برق، آب، گاز و تلفن به مردم، به دست می آورد یا درآمدهای مربوط به خدماتی مانند صدور گواهینامه رانندگی، سند مالکیت، گذرنامه و نظایر آن، یا درآمدهای ناشی از سرمایه گذاری در صنایع بزرگ از دیگر درآمدهای دولت هستند.

بودجه

بودجه به زبان ساده یعنی پیش بینی دخل و خرج دولت یا همان درآمدها و هزینه ها. بودجه سندی است که دولت در آن درآمدها و هزینه های یک کشور را برای یک سال، معین میکند. یکی از وظایف مهم دولت ها، تنظیم «لایحه بودجه» است.

این سند باید در مجلس شورای اسالمی تصویب شود. عالوه بر آن، مجلس بر درآمدها و هزینه های دولت نظارت میکند.

ویان رسول پور

+ نوشته شده در سه شنبه ۱۳۹۹/۰۷/۱۵ ساعت 19:46 توسط ویان رسولپور، آمستریس جلیلی، نگین بیگلری |